#4. HỌC SỞ HỮU TRÍ TUỆ THÌ LÀM CÔNG VIỆC GÌ?

#

Nhiều bạn rất phân vân nếu muốn theo đuổi công việc liên quan đến sở hữu trí tuệ thì sẽ làm việc ở đâu, cơ hội nghề nghiệp và phát triển ra sao. Thực ra theo mình bất cứ ngành nghề nào đều có triển vọng riêng của nó, quan trọng là bạn có đủ kiên trì và yêu thích để xác định và theo đuổi hay không. Không chỉ các bạn sinh viên đang quan tâm mà ngay cả một số bạn mới làm việc trong lĩnh vực này cũng nhiều lúc mông lung, không biết cơ hội của nghề này đến đâu.

Bản thân mình khi bắt đầu công việc này khi đang là sinh viên thì chỉ nghĩ rất đơn giản là làm công việc lĩnh vực hẹp thì sẽ ít cạnh tranh hơn, cơ hội xin được việc làm trong ngành cũng sẽ dễ dàng hơn. Thời gian khoảng 3 năm đầu làm việc thực sự mình cũng thích nghề này, nhưng cũng rất phân vân vì chưa định hướng được rõ ràng cho chính bản thân.

Để các bạn còn đang chưa biết làm về sở hữu trí tuệ là làm công việc gì, mình sẽ chia sẻ một số cơ hội nghề nghiệp trong lĩnh vực này để các bạn có thể hình dung.

1. Thư ký/Paralegal cho Luật sư SHTT

Thường các công ty Luật và các đại diện lớn, chủ yếu là các công ty nước ngoài thường tuyển vị trí Thư ký luật sư SHTT. Đây là vị trí mà kể cả các bạn sinh viên không tốt nghiệp chuyên ngành Luật có thể tham khảo để bắt đầu con đường tìm hiểu về SHTT.

Mình có một chị bạn biết đến IP và đi lên từ vị trí thư ký luật sư, nên phần review về vị trí này do chị ấy cung cấp. Là một thư ký luật sư SHTT, bạn được cc trong tất cả các email, thư từ qua lại với khách hàng, bạn được đọc thư tư vấn, các công văn tờ khai nộp Cục SHTT, lưu hồ sơ, chuẩn bị, format các tài liệu chuyên môn…Nếu chăm chỉ học tập và tích lũy, chỉ sau 2 năm bạn đã có một lượng kiến thức cơ bản về SHTT. Ngoài các khóa học miễn phí của WIPO, bạn có thể học thêm Văn bằng 2 về Luật nếu chuyên ngành tốt nghiệp của các bạn không phải Luật để chuẩn bị cho các vị trí trong tương lai (P/S mình cũng có một vài review về việc học sở hữu trí tuệ ở đâu).

Khi chuyển sang làm chuyên môn, chị đã có 5 năm kinh nghiệm thư ký nhóm IP, có văn bằng 2 Luật và học xong vài khóa free của WIPO. Theo review thực tế của chị ấy, nhiều bạn nghĩ về thư ký Việt Nam là hình ảnh những cô gái xinh đẹp, cao, nói chung là rất “lồng lộn”. Nhưng thư ký luật sư thực sự không như vậy mà là công việc áp lực và yêu cầu tỉ mỉ cao, có một chút hơi “đầu bù tóc rối”. Ở Việt Nam, thư ký chỉ là một nghề tạm thời để đi tiếp con đường sự nghiệp và thường không được quá coi trọng. Nhưng ở các Firm nước ngoài, có những người cả đời làm thư ký, và vị trí thư ký không chỉ coi là công việc hành chính, họ làm việc tâm huyết, tỉ mỉ và rất chuyên nghiệp. Chị đã học được rất nhiều từ các đồng nghiệp nước ngoài trong quãng thời gian 5 năm làm Thư ký luật sư SHTT và đây là quãng thời gian mình rất trân trọng.

Một vị trí nữa là Paralegal cho Luật sư SHTT. Vị trí này yêu cầu các bạn tốt nghiệp chuyên ngành Luật và chưa có chứng chỉ Luật sư. Paralegal là từ tiếng Anh được dịch ra tiếng Việt với nghĩa là trợ lý pháp luật hay trợ lý pháp lý. Họ là những người làm việc tại các văn phòng luật sư, các tổ chức cơ quan, doanh nghiệp, chính phủ… thực hiện các công việc riêng cho luật sư về các vấn đề hành chính như: chuẩn bị giấy tờ, lên lịch làm việc… và các công việc khác theo yều cầu. Ở vị trí này, các bạn sẽ giúp luật sư SHTT soạn thảo email, memo, các thư tư vấn, báo cáo khách hàng về tình trạng đơn, chuẩn bị các công văn, giấy tờ với Cục SHTT… để Luật sư hoặc Senior paralegal review. Là một paralegal SHTT, bạn nắm được hệ thống Luật pháp SHTT, trình tự làm việc, tư vấn khách và trình tự làm việc với Cục SHTT.

2. Chuyên viên tư vấn về SHTT/Đại diện SHCN

Theo như mình thấy thì tàm việc như một chuyên viên tư vấn về SHTT tại các đại diện/công ty luật là lựa chọn của phần lớn nhân sự đang theo đuổi về SHTT. Các đại diện SHCN là nơi làm việc chuyên sâu nhất về ngành này, và các đại diện cũng có thể đồng thời là các công ty luật VN, hoặc công ty luật nước ngoài. Nếu làm việc chăm chỉ và có thâm niên, mình nghĩ thu nhập trong lĩnh vực này cũng không thấp.

Về công việc thì từng bộ phận chuyên trách mà các bạn cần thực hiện từ khâu tư vấn cho khách hàng, lên hồ sơ nộp đơn, giao dịch trao đổi với các cơ quan nhà nước (chủ yếu là Cục SHTT), theo dõi hồ sơ,….Những công việc này ở một số đại diện có thể được chuyên môn hóa thành từng khâu riêng biệt, chứ không phải một bạn tư vấn làm từ A đến Z của toàn bộ quá trình.

Thông qua kinh nghiệm cá nhân và khảo sát về mức lương mà các đại diện SHCN công bố trên các trang tuyển dụng như Vietnamworks, thì mình mạnh dạn tổng hợp lại để đưa ra như một kênh tham khảo như sau:

Mức độ kinh nghiệmMức lương tham khảo với công việc nhãn hiệuMức lương đối với công việc sáng chế
Mới ra trường (<1 năm kinh nghiệm)5 triệu – 7 triệu6 triệu – 8 triệu
Đã làm quen công việc cơ bản (1-3 năm kinh nghiệm)6 triệu – 10 triệu8 triệu – 12 triệu
Làm được đa số công việc về xác lập quyền, vẫn cần có quản lý hỗ trợ (3-5 năm kinh nghiệm):8 triệu – 12 triệu10 triệu – 15 triệu
Độc lập xử lý công việc (từ 5-10 năm kinh nghiệm)10-20 triệu12-30 triệu
Quản lý cấp trung/cấp cao (>10 năm kinh nghiệm)  15 triệu trở lên và không giới hạn15 triệu trở lên và không giới hạn
Mức lương tham khảo với công việc về sở hữu trí tuệ

Đương nhiên các mức lương nên trên còn tùy thuộc vào từng đại diện, hoặc tính chất của công việc, yêu cầu càng cao, ví dụ về ngoại ngữ, thì mức lương của các bạn càng cao. Đối với quản lý cấp trung hoặc cấp cao, ngoài thu nhập chính còn có thể trở thành thành viên của công ty, hưởng % lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh, hoặc lương theo thâm niên, hoa hồng từ khối lượng công việc,….

               Mình cũng lưu ý các mức lương trên mình đưa ra dựa trên khảo sát cá nhân và thông tin công bố trên các trang tuyển dụng của các đại diện và công ty luật, còn thu nhập tùy thuộc vào cố gắng của các bạn, chế độ lương thưởng của từng công ty và nhiều yếu tố khác. Ở mức độ chuyên sâu hơn, bạn có thể thi chứng chỉ hành nghề đại diện và làm việc tại một đại diện với trách nhiệm và quyền lợi cao hơn. Nếu có chứng chỉ hành nghề, bạn cũng có thể khởi nghiệp doanh nghiệp nhỏ của mình như gợi ý ở mục 4 dưới đây.

3. Chuyên viên pháp chế về shtt của các doanh nghiệp lớn

Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp FDI thường có bộ phận pháp chế, trong đó có những nhân sự chuyên phụ trách về mảng sở hữu trí tuệ, ví dụ như Viettel, Samsung Việt Nam, các công ty dược phẩm, các công ty về bất động sản (gần đây là Novaland). Mức lương với những người có kinh nghiệm cũng không hề thấp.

Theo mình được biết thì các vị trí này bạn thường phải phụ trách toàn bộ các vấn đề về sở hữu trí tuệ, từ việc nộp hồ sơ đăng ký, đến việc theo dõi hồ sơ đến tư vấn cho các sếp các trường hợp tranh chấp. Các vị trí này thường đòi hỏi các bạn có kiến thức không chỉ chuyên sâu mà còn có kiến thức rộng, để có thể phát triển lâu dài hơn. Ngoài ra một số công ty cũng cho phép bạn thuê các đại diện để phụ trách chuyên môn, bạn chỉ chịu trách nhiệm theo dõi, đốc thúc; nhưng một số công ty thì không.

4. Khởi nghiệp

Nếu bạn mạnh dạn hơn và đã có nhiều kinh nghiệm, bạn có thể khởi nghiệp và bắt đầu doanh nghiệp của chính mình, như rất nhiều ngành nghề khác. 😊Thu nhập khi khởi nghiệp đương nhiên là không giới hạn, tùy vào sự cố gắng của chính bạn, và một chút “duyên” trong nghề nữa.

Cá nhân mình đã từng làm người tư vấn thường xuyên cho 2-3 công ty tư vấn/công ty luật bên cạnh công việc chính trước khi có chứng chỉ hành nghề và khởi nghiệp ANLIS Sở hữu trí tuệ. Việc khởi nghiệp không bao giờ là dễ dàng, nhưng mình nghĩ kết quả của nó rất xứng đáng với đam mê và mong muốn tự chủ về thời gian, tài chính của bạn.

Lan man thêm một chút, khởi nghiệp làm cho mình chủ động hơn trong việc ra quyết định đối với 1 hồ sơ cụ thể, và cũng có nhiều bài học thử-sai đáng giá mà khi đi làm tại một công ty nào đó mình không có cơ hội được trải nghiệm. Bất cứ thị trường nào cũng nhiều cạnh tranh, nhưng mình đánh giá SHTT tại Việt Nam mới đang ở những giai đoạn đầu của phát triển, so với các nước khác thì còn nhiều “đất” và cơ hội để các bạn tham gia. Theo danh sách công bố của Cục SHTT đến tháng 7/2021 thì mới có 340 cá nhân có chứng chỉ hành nghề và 283 tổ chức đại diện (bao gồm cả tổ chức đã xóa tên). Nếu so sánh với các quốc gia khác, thì số lượng này còn quá nhỏ, hơn nữa triển vọng đầu tư vào VN cũng còn rất nhiều.

5. Một số vị trí công việc khác

Dưới đây là một số công việc liên quan đến SHTT các bạn có thể tham khảo thêm:

– Làm chuyên viên tại các cơ quan xác lập quyền, thực thi quyền SHTT, ví dụ như Cục Sở hữu trí tuệ, Cục Bản quyền tác giả, Quản lý thị trường, Thanh tra,…

– Làm việc tại các Sở KH&CN tại địa phương – Giảng viên bộ môn SHTT tại các trường đại học

– Giảng viên bộ môn SHTT tại các trường đại học.

Hi vọng những chia sẻ của cá nhân mình sẽ hữu ích cho cả các bạn đang đọc bài này! Để cập nhật nhiều bài hơn, hãy follow mình trên facebook nhé! https://www.facebook.com/DieuLinhIP

About the author

Add comment

By admin

admin

Get in touch

Quickly communicate covalent niche markets for maintainable sources. Collaboratively harness resource sucking experiences whereas cost effective meta-services.